Afspraak

Echtscheiding afhandelen kan straks op gemeentehuis

Sommige echtscheidingen kun je straks op het gemeentehuis afhandelen in plaats van in de rechtbank. Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) wil zo de familierechtbanken ontlasten. In De Standaard (25/03/25) licht Werner Rommens een en ander toe.

De regering-De Wever wil het familierecht “moderniseren”. Een van de initiatieven op dat vlak is een wijziging van de procedure bij echtscheidingen. Concreet wordt het straks mogelijk om een scheiding, wanneer die met onderlinge toestemming gebeurt, “te laten acteren door een ambtenaar van de burgerlijke stand”. U kunt zo’n echtscheiding, met andere woorden, laten afhandelen op het gemeentehuis in plaats van in de familierechtbank.

Voorwaarde is wel dat de partners vooraf een onderlinge overeenkomst hebben afgesloten, “die werd opgesteld door een advocaat of notaris”. Dat stelt minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) in haar beleidsverklaring. Ook mogen er geen minderjarige kinderen betrokken zijn bij de scheiding.

De nieuwe procedure moet de werkdruk bij de familierechtbanken omlaaghalen, zodat er ruimte vrijkomt voor complexere dossiers. In 2023 waren er volgens het Belgische statistiekbureau Statbel iets meer dan 20.000 echtscheidingen in ons land, een stijging met bijna 4 procent in vergelijking met 2022. Nog volgens Statbel stranden huwelijken gemiddeld na zo’n vijftien jaar.

“Quick win”

Professor familierecht Frederik Swennen (UAntwerpen) noemt de voorgestelde modernisering een “logische quick win”. Echtscheidingsdossiers met onderlinge toestemming waarbij geen kinderen zijn betrokken, worden vandaag grotendeels schriftelijk afgehandeld door familierechtbanken. “Daarbij zijn de bevoegdheden van de rechtbank – die nagaat of beide partners evenwichtige afspraken maakten – ook nog eens erg beperkt”, zegt Swennen. “Het feit dat rechtbanken zulke echtscheidingen afhandelen, biedt dus amper of geen meerwaarde.”

Toch wil hij ook waarschuwen: “Los van het feit of de rechtbank of de burgerlijke stand een echtscheiding registreert, is en blijft het van groot belang dat beide partners los van elkaar juridisch advies inwinnen, vooraleer ze onderling tot een akkoord komen. We zien geregeld dat diegene die economisch minder sterk staat – vaak de vrouw – in zo’n procedure van onderlinge toestemming te makkelijk afstand doet van het recht op alimentatie.”

Het helpt volgens Swennen ook niet dat je op het internet voor 10 euro een soort modeldocument vindt voor een echtscheiding met onderlinge toestemming, dat je zelf kunt invullen. “Nogmaals: hoe goed je ook overeenkomt, win zelf afzonderlijk juridisch advies in voor je akkoord gaat.”

Bron: De Standaard 25/03/25

echtscheiding